Golden Gate Parkı’nda,
Tavus kuşları,
Bağırıyorlar,
Düşen yaprakların
Arasında dolaşarak.

Duman karasındaki
Kan donduran gecelerde
Kronştad denizcileri yürüyor,
Budapeşte’nin sokaklarında.

Barikatın taşları,
Yükseliyor, parlıyor,
Şekilleniyor.
Şeklini alıyor,
Mahno’nun köylü ordularının.

Sokaklar meşalelerle aydınlanıyor.
Benzinle ıslanmış bedenleri,
Solovetski anarşistlerinin
Her köşede yanıyor.

Kropotkin’in açlıktan ölmüş bedeni doğuyor,
Devlet ofislerinin yanında,
Korkak bürokratların.

Bütün Polisolatörlerinde
Sibirya’nın,
Ölü partizanlar
Savaşa gidiyor.

Berneri, Andreas Nin,
İspanya’dan bir lejyonla geliyor.
Carlo Tresca geçiyor
Atlantik’i,
Berkman Taburuyla.

Buharin Acil Ekonomik Konsey’e katıldı.
Yirmi milyon
Ölü Ukrayna köylüsü
Buğday yolluyor.

Julia Poyntz,
Amerikan hemşirelerini örgütlüyor.

Gorki bir manifesto yazdı,
“Dünyanın bütün entelektüellerine!”

Mayakovski ve Essenin
Bir mısra üzerinde anlaştılar,
“Bırakalım İNTİHAR etsinler.”

Macar gecesinde bütün ölüler,
Tek bir sesle konuşuyor.

Bisikletle geçerken yeşilinden
Güneş lekeli
Kaliforniya Kasımı’nın,
O sesi duyabiliyorum
Tavus kuşlarının bağırtısından daha net,
Düşen öğleden sonra.

Tıpkı boyalı kanatları gibi rengi,
Sonbaharın bütün yapraklarının,
Yuvarlak batik etek
Senin için yaptığım,
Rüzgârda ışıldıyor
Eşsiz uylukların üzerinde.

Ah!
Hayal gücümün
Muhteşem kelebeği,
Gerçekliğe uçuyor,
Daha gerçek bütün hayallerden.
Kötülüğü dünyanın,
Senin yaşayan etine göz dikiyor.

*Başlıkta tersten “Hysteron Proteron” yazılmıştır. Hysteron Proteron, mantıken sonra söylenmesi gereken şeyi önceden söylemek anlamına gelen bir söz sanatıdır.

Koşullarla uzlaşmak istemiyoruz. Onlara başkaldırıyoruz. Koşullar üzerimizde ağırlık oluşturuyor, bizi devrimcileştiriyorlar. Kararlı insan, koşulların kendi kendine değişmesini bekleyerek huzurla uyuma iznini kendine vermez!

Ekmeğin Fethi – Kropotkin

Anarşizmin militan düşünürü Pyotr Alekseyeviç Kropotkin 8 Şubat 1921′ de yaşamını yitirdi. 1921 Şubat’ında Bolşevik Rusya’da, Anarşizmin kara bayrağını dalgalandırdığı cenazesiyle bile iktidarlara meydan okuyordu. “Otoritenin olduğu yerde, özgürlük yoktur.” yazıyordu cenazesinde yoldaşlarının taşıdığı pankartlarda.

Kropotkin, kendi deyimiyle ne hayal aleminde yaşadı, ne de insanları olduklarından iyi hayal etti. Onları oldukları gibi gördü ve bu yüzden insanların en iyisinin bile otoritenin uygulamalarıyla özde kötü kılındığını ile sürdü. İnsanın insanı yönetmesinden bu nedenle nefret etti. Anarşist militan Pyotr Kropotkin, isyancı kuşaklara esin kaynağı olmaya devam ediyor!

Toplumun her tabakasından insanlar, -varlığımızı istila eden bu vebayı ateşli nefesiyle yakmaya, varlığımızı kemirip tüketen küfü kazıyıp temizlemeye, üzerimize çöken, bizi boğan, bizleri havadan ve ışıktan mahrum kılan geçmişin tüm şu yıkıntılarını öfkeli gelişmesi içinde yok etmeye gelmesi için, nihayet bütün dünyaya yeni bir yaşam, gençlik ve dürüstlük soluğu vermesi için- fırtınayı çağırırlar.

Coğrafya, evrim, biyoloji ve etik gibi alanlardaki bilimsel çalışmalarının yanı sıra devrimci anarşist perspektifiyle ortaya koyduğu önemli ekonomik ve siyasi teorilerini paylaştığımız Kropotkin’in Gençliğe Çağrı metninden hareketle gençlik mücadelesini konuştuk.

Kropotkin’in yaşamıyla ilgili kronolojik bilgileri paylaştığımız etkinlikte, Gençliğe Çağrı metninin Türkçe çevirisiyle ilgili değerlendirmeler yapıldı.

Kropotkin’in ruhta ve yürekte genç olanlara yaptığı çağrıya kulak veren katılımcıların kendi deneyimlerinden hareketle, farklı çalışma alanlarında anarşizm mücadelesini nasıl toplumsallaştırabileceğimiz üzerine yorumlar yapıldı. Soru ve cevap kısmının ardından etkinlik sona erdi.

04.01.2020 Cumartesi 16.00 Meşrutiyet Mah. Konur Sokak. No:53/10 (Karala Dergisi)

Anarşizm ve iktidar arasındaki ilişki, iki zıttın birlikte varlığı değildir. Diyalektikçilerin görmekten hoşnut olacağı bir ikilik değildir. Tarih içerisinde birinin evrilmesiyle birisi açığa çıkmaz. Ya da tarihsel süreç içerisinde, biri diğerinin içerisinde var olup zamanı geldiğinde açığa çıkmaz. Örneğin sosyalistlerin, sosyalizmin kapitalizm içerisinde geliştiğini iddia ettiği gibi bir ilişki geçerli değildir anarşizm için. Yani iktidardan evrilmez!

Kuşkusuz anarşist mücadelenin bir süreci vardır. Ancak iktidarla ilişkisi bugün neyse dün de odur; yarın da öyle olacaktır!

Açıkça bu ilişki basittir. Birisi varsa ötekisi yoktur. Birlikte var olamazlar. Anarşizmin iktidar mekanizmaları ve iktidar ilişkileriyle derdi varoluşsaldır. Anarşizm iktidarı ve onunla ilgili olan her şeyi; mekanizmaları, kurumları, ilişkileri yok etmektir. Anarşizmin karşısında durduğu tüm mekanizma ve ilişkiler, anarşist düşüncenin ve eylemin varlığını yadsır. Bu tarz bir karşıtlık, birlikte ve uyum içerisinde var olmayı hedeflemez. Politik varlıklarını birbirleriyle ilişkilendirmez. Ama bu anarşizmi salt “karşıt olmaya” indirgemez. Ancak karşı çıkmakla yetinmeyi savunmaz anarşizm. Nedensiz bir karşı çıkışı da “her şeye karşı” oluşu da ideolojinin bir parçası saymaz. Anarşizm salt karşı olmanın, muhalefet etmek için muhalefet etmenin ideolojisi değildir.

Bu iktidar karşıtlığı anarşizm ideolojisinin, felsefesinin, etiğinin temelidir. İktidarlı ilişkileri, mülkiyete ve otoriteye dayalı mekanizmaları yok etmeyi tasarlar. Bunun yanında paylaşma ve dayanışmayı; iktidarsız ilişkilerle oluşturulmuş toplumsal bir yapıyı; mülkiyetin olmadığı, sömürüsüz, ihtiyaç temelli bir ekonomiyi; merkezsiz ve federe bir yapıya sahip siyasal örgütlenmeyi savunur. Karşı olmak, karşı olduğu şeyi yıkmak ve yerine tahayyülünü kurduğu bir yaşamı yaratmak için yöntemler oluşturur.

İktidara karşı koyuş, yaratılmak istenen iktidarsız bir dünyanın tohumlarını atmak için elbette önemlidir. Yeni dünyanın şimdiden oluşmasının yegane koşullarındandır. Ama sadece sonrayla ilgili değildir iktidara karşı koyuş. Tek değerleri adaletsizlik, kölelik, rekabet ve bencillik olan mevcut sistem içerisinde iktidara karşı koyuş şimdiyle de ilgilidir.

İktidara dayalı ekonomik, siyasal ve toplumsal yapılar ve ilişkiler kendi varlıklarını bir dizi değer, ilke ya da kuralla açıklamaya ve meşrulaştırmaya çalışırlar. Yarattıkları bu değer, ilke ya da kurallar “iktidar”ın varlığını gizlemekten başka bir işe yaramaz; efendilerin işlerine gelmediği zamanlarda bunlar kullanılmaz. Eşitlik, özgürlük, kardeşlik vb. değerler üzerinden yaratılan söylemler adaletsizliklerin, köleliğin, uyumsuzluğun ideolojilerinin, düşünce sistemlerinin, dinsel ve ekonomik yapıların iktidarlı işleyişlerini örtmek için kullanılır.

Bu değerleri oluşturan devlet, din, kapitalizm gibi kurumların bu değerlerin içselleştirilmesiyle derdi yoktur; iradeleri yok sayıp tüm bireylikleri, tüm varlıkları yaratmak istedikleri büyük nesnelliğin içerisinde eritmeye çalışırlar. Tüm bu kurallar dayatılır.

İktidara karşı koyuş, işte bu yüzden şimdiyle ilgilidir. Karşı koyduğu anda ona dayatılan itaate, köleliğe, iradesizliğe karşı çıkar birey özgürleşir! Karşı koyduğu anda, içinde yaşadığı adaletsizliklerin bir parçası olmayı reddeder! Özgür ve adaletli bir dünyaya atılan önemli bir adımdır.

İktidara karşı koyuş başka bir değer sistemine giriştir. Bu değerler, sadece kendini düşünen bir özneyle ilişkili değildir. İçinde yaşanılan dünyadaki tüm varlıkların birbirleriyle kurduğu ilişkiye odaklanır. Adaletsizliğin ortaya çıkmadığı bir uyumu hedefler. Paylaşma ve dayanışmayla bu ilişkinin somutlaşacağını bilir.

Bu değerler anarşist etiğin kendisiyle ilişkilidir. Anarşist ideolojinin özünde yatar. İdeolojiyi nasıl toplumsallaştırmaya çalışıyorsak bu değerlerin toplumsallaştırılması da toplumsal devrim mücadelesinde önemli bir yer tutar.

O yüzden, yoldaş Kropotkin’in söylediği gibi; iktidar karşısındaki dik duruşumuz, evrimdeki dik duruşumuzdan önce gelir.